Czym jest gramatura tkanin i jak wybrać tę właściwą?

Najpierw wyjaśnijmy pojęcia. Czym jest gramatura i jak się ją oblicza? Znalezienie gramatury nie jest trudne: podaje się ją w gramach na metr kwadratowy (g/m²), a mierzy się ją, ważąc kawałek tkaniny w kształcie kwadratu o wymiarach 1 x 1 metr (czyli jeden metr kwadratowy). Oczywiście można zważyć dowolny kawałek tkaniny i obliczyć gramaturę, korzystając ze starego, dobrego wzoru trójelementowego. W końcu tkaniny nie są sprzedawane na metry kwadratowe, lecz na tzw. metry standardowe. Metr standardowy to po prostu metr tkaniny odwinięty z rolki, niezależnie od szerokości tkaniny, ponieważ może się ona zmieniać.

Do ważenia wystarczy zwykła waga kuchenna. Jeśli masz w domu wagę laboratoryjną lub inną o wysokiej precyzji, nawet mała próbka wystarczy do obliczenia gramatury. W ten sposób możesz sprawdzić gramaturę materiału w domowych zapasach lub w sklepie internetowym.

Warto również zauważyć, że nie wszystkie jednostki są używane w ten sam sposób. Kupując za granicą, a konkretnie w Wielkiej Brytanii, USA i innych krajach, w których używa się jednostek anglosaskich, na etykiecie znajdziesz wagę w uncjach na jard kwadratowy (oz/yd²). Jeśli sklep nie oferuje przelicznika, skorzystaj z kalkulatora i pomnóż wagę przez 33,9. Wzór na dokładne przeliczenie to:

1 uncja/yd2 = 33,906 g/m2

Oceniając gramaturę, należy pamiętać, że każdy materiał ma inną gramaturę. Dotyczy to zwłaszcza jedwabiu, który jest wyjątkowo lekki. Dlatego nie jest możliwe porównywanie gramatury tkanin różnych materiałów. To, co jest już uważane za bardzo ciężki, luksusowy jedwab – taki jak muślin czy marokański – w przypadku lnu lub bawełny należałoby zaliczyć do kategorii lekkiej lub średniej gramatury.

Ze wszystkich materiałów najlżejszy jest wspomniany już jedwab, a następnie wełna i kaszmir, choć przywykliśmy do grubych polarów z tym ostatnim. Jednak gęstość objętościowa wełny jest – jak w przypadku wszystkich włókien zwierzęcych – stosunkowo niska. Dlatego płaszcz z imitacji poliestru będzie „ciągnął w dół”, a ten z czystej wełny nie będzie nawet wyczuwalny na ramionach. Gdzieś pośrodku znajdują się naturalne materiały roślinne, czyli bawełna i len. Następnie wiskoza i podobne materiały, takie jak tencel, modal czy cupro, a na końcu najcięższe są włókna syntetyczne i poliestry, które ze względu na niską cenę są najczęściej oferowane na rynku. To również powód, dla którego satyna nie jest taka sama jak satyna. Oprócz tego, że prawdziwy jedwab ma wyjątkowe wrażenia dotykowe (wygląd i dotyk), sukienki z niego wykonane są lekkie jak piórko, podczas gdy te z satyny poliestrowej nie tylko nie przepuszczą żadnego powietrza, ale nawet się od niego nie zachwieją, ponieważ będą po prostu znacznie cięższe.

Naturalny jedwab jest tak wyjątkowy, że ma własny system pomiaru wagi, oparty na tradycyjnym japońskim systemie, w którym wagę mierzy się w starej jednostce „ momme ”.

Przeczytaj nasz artykuł na temat jednostki wagi momme jedwabiu.

Co wyraża i jak należy się tym kierować przy zakupie tkanin jedwabnych?

Gramatura tkaniny to jeden z głównych wskaźników, dzięki któremu doświadczona osoba może stwierdzić, czy trzyma w dłoni czystą wełnę, jedwab, mieszankę z syntetykami, czy materiał w 100% sztuczny – i nie musi nawet podpalać tkaniny. (O próbie zapłonu piszemy w artykule „ Jak rozpoznać prawdziwy jedwab ”). Syntetyki są zawsze znacznie cięższe. Następnym razem zważ „gwarantowane” szale kaszmirowe w sklepach z pamiątkami, a potem przyjdź do nas, żeby zważyć prawdziwy kaszmir. To, że te pamiątkowe są podejrzanie ciężkie, oznacza, że kaszmir jest najwyżej w tekście na etykiecie…

Każdy, kto zna się na tkaninach, wie, że jedwab o gramaturze około 80 g/m² nadaje się na sukienki, wiskoza ma gramaturę około 120 g/m², a poliestry sięgają nawet 150 g/m². Podobnie, na zwiewne i prześwitujące welony nadaje się jedwab o gramaturze około 20 g/m² lub imitacja poliestru o gramaturze 70 g/m².

Jeśli chodzi o bluzkę damską, prawdopodobnie będziesz poszukiwać bawełnianego batystu o gramaturze około 90 g/m2, lekkiego lnu do 140 g/m2 lub klasycznej satyny jedwabnej lub krepy o gramaturze 70 g/m2.

Jak widać, gramaturę zawsze należy brać pod uwagę w powiązaniu z materiałem, ponieważ sama w sobie nie jest wystarczającym wskaźnikiem. Z drugiej strony, dzięki gramaturze można sprawdzić, czy „jedwabista” tkanina, którą widziałeś w atrakcyjnej cenie na eBayu, to rzeczywiście jedwab (jeśli jej gramatura wynosi około 70 g/m²), czy też ktoś po prostu atakuje Twoje emocje, próbując sprzedać Ci klasyczną sztuczną satynę pod atrakcyjną nazwą (wtedy gramatura będzie prawdopodobnie wynosić około 140 g/m²). Krótko mówiąc, gramatura jest dobrym wskaźnikiem, a ci, którzy ją rozumieją, oszczędzą sobie wielu przykrych niespodzianek.

Dla osób robiących zakupy online gramatura jest również ważnym wskaźnikiem, który pozwala ocenić, czy tkanina nadaje się do zamierzonego celu – nie tylko jako sprawdzenie składu materiału. W niewielu sklepach internetowych z tkaninami można znaleźć tak szczegółowe opisy i parametry towarów, jak w Sartor. Sprzedawcy często nie przykładają zbyt dużej wagi do tytułu, więc często wystarczy kierować się zdjęciem – jeśli sprzedawca je poda, to jest to gramatura. Znając gramaturę i materiał, można łatwo sklasyfikować tkaninę i dowiedzieć się, czy lepiej nadaje się na koszulę, spodnie, garnitur czy płaszcz.

Gramatura podana na metce wciąż niewiele Ci mówi? Nie martw się. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z tkaninami, ta wiedza z czasem wejdzie Ci w krew, a jeśli wybierasz materiał, z którego chcesz coś uszyć i nie masz pewności, zapytaj krawca, nas lub zerknij na poniższą tabelę. Dla ułatwienia, wybraliśmy najpopularniejsze tkaniny odzieżowe.