Momme – jednostka wagi jedwabiu

Momme po raz pierwszy pojawiło się w XIX wieku u kupców kupujących jedwab z Japonii. Korzenie tej jednostki sięgają starożytnych Chin. Do początku XX wieku, kiedy wprowadzono system metryczny, w Japonii używano systemu miar shakkanho, który starożytni Japończycy stworzyli na podstawie istniejącego wówczas systemu chińskiego.

Jednostka momme działa dokładnie tak samo, ale wskazuje, ile funtów waży prostokąt tkaniny o wymiarach 45 cali na 100 jardów. Jest zatem oparta na jednostkach imperialnych (brytyjskich) i potrzebach producentów i kupców przyzwyczajonych do handlu większymi ilościami towarów. Podane wymiary odpowiadają w przybliżeniu dziewięćdziesięciometrowemu motkowi tkaniny o szerokości 114 centymetrów. Jeśli przeliczymy te wartości na naszą gramaturę w gramach na metr kwadratowy, otrzymamy wynik:

1 mm = 4,340 g/m2

W przeszłości handlarze jedwabiem oceniali jakość na podstawie wagi. Im cięższa tkanina, tym lepsza jakość lub większy luksus. Nici jedwabne są bardzo cienkie, niezależnie od tego, czy tka się lekki, czy ciężki szyfon, a waga tkaniny zależy od gęstości splotu. Ogólnie rzecz biorąc: im więcej mommów, tym gęściej tkana tkanina. W przeszłości ciężka, gęsto tkana, a zatem bardzo droga tkanina jedwabna świadczyła o zamożności jej właściciela, więc waga była swego rodzaju wyznacznikiem jakości. Oczywiście nie oznacza to, że lekkie tkaniny jedwabne były złej jakości. To zależy od tego, czego oczekujemy od tkaniny.

Cienkie, prześwitujące tkaniny powinny być lekkie, aby pięknie się układały. Z drugiej strony, w przypadku tkanin sukienkowych, takich jak satyna , pożądana jest wyższa gramatura, co oznacza gęstszy splot, mocniejszy, trwalszy i gładszy materiał. Zależy to jednak od przeznaczenia tkaniny. Na cienki, lekko opadający i kryjący szal idealny jest jedwab o gramaturze 12-14 momsów, ale na sukienkę taki materiał jest zbyt cienki. Na sukienkę bardziej odpowiednie są tkaniny o grubości od 16 mm wzwyż.

Porównując jedwab do zwykłych sukienek, nie należy opierać się wyłącznie na gramaturze. Tkaniny poliestrowe lub wiskozowe są zazwyczaj cięższe, a w przypadku lekkich sukienek ich gramatura sięga 120 g/m², co odpowiada gramaturze jedwabiu 28 mm. Ponieważ jedwab ma niższą gramaturę niż inne włókna o tej samej objętości, takie sukienki będą miały gramaturę 16-22 mm. Wspomniane 28 mm to już bardzo ciężki, luksusowy materiał satynowy lub dżetowy.

Tkaniny jedwabne wykonane z przędzy przędzonej (biurety, narzuty, niektóre jedwabie dzikie) stanowią wyjątek, ponieważ są tkane z grubszych przędz. Są zatem tkane mniej gęsto niż jedwabie o tej samej gramaturze, wykonane z klasycznych cienkich przędz. Oczywiście nie oznacza to, że są one złej jakości – mają te same pozytywne właściwości, co każdy inny jedwab (miękkość, oddychalność, lekkość), ale ich proces produkcji jest inny, a także różnią się wyglądem – są znacznie bardziej matowe. Są często poszukiwane ze względu na swój wyjątkowy wygląd, łatwiejszą pielęgnację i niższą cenę, co tłumaczy ich rosnącą popularność.

Chociaż technik może czasami odnieść sukces w konstruowaniu tkanin i teoretycznie zaprojektować, na przykład, ciężką, nieprzezroczystą organzę lub, przeciwnie, lekki, półprzezroczysty żakard (brokat), większość tkanin jedwabnych i ich nazwy automatycznie kojarzą się z określoną gramaturą. Te o szczególnie wysokiej gramaturze są uważane za jedwabie luksusowe. Nie trzeba dodawać, że ich cena również często jest „luksusowa”.

Terminy „ lekki ”, „ średni ” i „ ciężki ” nie są oficjalnie zdefiniowane i odnoszą się inaczej do praktycznie każdego materiału (lekki jedwab jest lżejszy w ujęciu bezwzględnym niż lekka bawełna czy wełna, patrz nasz artykuł o gramaturze tkanin, o którym mowa powyżej). Jednak ogólnie rzecz biorąc, tkaniny jedwabne można podzielić w następujący sposób (a raczej tak postrzegamy gramaturę jedwabiu w firmie Sartor):

• lekki jedwab

Tkaniny jedwabne o gramaturze 14 mm i mniejszej. Istnieją również lekkie tkaniny transparentne, które są transparentne (3-6 mm) oraz tkaniny częściowo transparentne, które są transparentne tylko w jasnych odcieniach. Tkaniny częściowo transparentne mają najczęściej gramaturę 8-12 mm i są typowymi materiałami „szalikowymi” (choć są używane nie tylko do szalików, ale także do lekkiej odzieży).

• średniej grubości jedwab

Klasyczne jedwabie o średniej gramaturze mają najczęściej grubość 16-19 mm. Należą do nich krepy, klasyczne satyny, niektóre dupioni i serże.

• ciężki jedwab

Tkaniny jedwabne powyżej 19 mm. Mogą być lejące lub sztywne – dotyczy to zarówno ciężkich satyn lub krep z maroka, jak i dżetów.

• bardzo ciężki jedwab

Specjalna grupa o gramaturze powyżej 35–40 mm, do której zaliczają się wyjątkowo gęste i ciężkie marokany lub dżety, czyli żakardy (brokaty) wykonane w 100% z jedwabiu i o wielu kolorach.

Czy szyłaś kiedyś z wyjątkowo lekkiego lub cięższego jedwabiu?

Czy zauważyłeś interesującą substancję, która wykraczała poza skalę?

Napiszcie nam w komentarzach!